Thi sĩ Hoàng Cầm - Nghĩ lúc nằm im
Hoàng Cầm là một trong những thi sĩ tôi thích. Nói tôi là "fan" của ông ấy cũng hoàn toàn đúng. Thời sinh tiền, Ba tôi thường nói rằng trong kháng chiến, thơ của Hoàng Cầm (như bài Đêm liên hoan) đã là động cơ tinh thần cho biết bao thanh niên vào trận và có khi hi sinh một cách hào hùng. Sau này tôi mê nhất là bài Nếu anh còn trẻ mà Phạm Duy phổ thành ca khúc Tình cầm hay tuyệt: Nếu anh còn trẻ như năm ấy, Quyết đón em về sống với anh. Những khoảng chiều buồn phơ phất lại, Anh đàn em hát níu xuân xanh. Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận. Anh lụy đời quyên bến khói sương. Năm tháng ... năm cung mờ cách biệt, Bao giờ em hết nợ Tầm dương? Nếu có ngày mai anh trở gót , Quay về lãng đãng bến sông xa. Thì em còn đấy hay đâu mất ? Cuối xóm buồn teo một tiếng gà ... Ui chao, lời thơ mà đọc lên nghe cứ như là nhạc! Đến tay Phạm Duy thì ông hóa bài thơ có nhạc điệu hơn: Nếu anh còn trẻ như năm cũ Quyết đón em về sống với anh. Những chiều vàng phơ phất đến, Anh đàn em hát níu xuân xanh. Có mây bàng bạc gây thương nhớ Có ánh trăng vàng soi giấc mơ Có anh ngồi lại so phím cũ Mong chờ em hát khúc xuân xưa Nhưng thuyền em buộc trên sông Hận Anh chẳng quay về với trức tơ! Ngày tháng tỳ bà vương ánh nguyệt Mộng héo bên sông vẫn đợi chờ Nếu có ngày nào em quay gót Lui về thăm lại bến thu xa ... Thì đôi mái tóc không còn xanh nữa Mây bạc trăng vàng vẫn thướt tha. Tôi mê bài này. Nghe hoài không chán, nhất là với tiếng hát của Lệ Thu hay Thái Thanh. Mấy năm gần đây ông bị gãy xương (nhìn thấy dáng tôi chắc là ông bị loãng xương, có ai cho ổng Fosamax chưa?) nên phải nằm một chỗ. Tội nghiệp thi sĩ quá! Bài phỏng vấn sau đây của Nguyễn Thị Ngọc Hải đã đăng trên Người đô thị nhưng chưa đủ, bản này mới là bản đủ. Chú ý đoạn cuối: "Đọc báo. Xem TV cả ngày phát chán. Giá lên. Có cảm giác nhân loại này TV Việt Nam nói nhiều nhất thế giới. Thấy nói thừa nhiều quá. Mà các ông đi thăm chỗ này chỗ kia, chả thấy nói ông ấy làm gì, bàn gì không biết." Thôi tôi phải để cho các bạn đọc bài phỏng vấn. NVT ===
Thi sĩ Hoàng Cầm - Nghĩ lúc nằm im
trò chuyện với
Nguyễn Thị Ngọc Hải


Hoàng Cầm (ảnh của Nguyễn Đình Toán), không rõ năm nhưng chắc là 2007.
Hoàng Cầm – người thơ mang vị thuốc đắng ấy bây giờ lúc ngồi lúc nằm. Nếu không, phải chống tay thế này. Ngã gãy mất xương đùi trái. Đã 86 tuổi, bây giờ chàng thi sĩ đa tình và tài hoa xứ Kinh Bắc nằm yên một chỗ. Nhưng hễ có bạn bè lên thì vẫn nụ cười “ như mùa thu toả nắng”.
Bây giờ chắc ông khó mà đưa em nào buồn về bên kia sông Đuống như ngày xưa nữa rồi?
(Cười) Gãy chân đã 5 năm. Bác sĩ bảo mổ. Không. Thôi, què thế cũng được rồi. 24/24 giờ xoay xỏa mãi một kiểu nằm ở cái giường. Đám Thuỵ Kha, Trọng Tạo bảo thơ nó vận vào đó. Suốt đời “nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ” như sông Đuống. Vậy mà tôi vừa về quê năm ngoái đấy.
Đi đứng thế nào ạ?
Ngồi xe lăn. Ô tô thuê. Về làng Lạc Thổ - Đông Hồ, còn một ông anh con bác ruột. Vài người bạn cũng thành cụ cả rồi. Yếu. Gặp nhau mừng lắm. Tôi về cùng các con dự giỗ tổ họ Bùi.
Bên kia sông Đuống vẫn xanh bãi mía bờ dâu, những cô hàng xén, những nàng dệt sợi đi bán lụa màu, những em sột soạt quần nâu.. giờ thay đổi nhiều lắm phải không ạ? Có còn “dấu vết” gì không?
Làng ấy nửa buôn bán nửa nông nghiệp, xưa nay vẫn thế. Đi chợ này chợ khác, không hẳn thuần tuý là cái làng Việt Nam. Tranh Đông Hồ thì xóm bên cạnh Tết vẫn làm. Vẫn con lợn con gà, đám cưới chuột.
Vậy làng còn đẹp như trong thơ không?
Nó đẹp hay không tự mình. Lúc nào tôi cũng thấy nó đẹp. Nhưng bến đò không còn cảm giác quê hương. Hai bên bờ đã khác. Văn minh hơn. Bến đò nay xây cầu sắt hẳn hoi, tiện cho dân. Mất thơ mộng, chả có